Przewodnik inwestora

Jak zaplanować inwestycję?

Jak zaplanować inwestycję?

Krok 1

Określ część kapitału, którą możesz przeznaczyć na inwestycję
Zanim zaczniesz inwestować musisz dobrze zrozumieć czym dokładnie jest inwestowanie. Wiele osób myli je z oszczędzaniem, co później może prowadzić do niepotrzebnych nieporozumień. O różnicach pomiędzy inwestowaniem a oszczędzaniem piszemy w oddzielnym artykule i zachęcamy do jego lektury. Pamiętaj też, że inwestowanie nieodłącznie wiąże się z ryzykiem, które ponosisz.

Gdy zaczynasz inwestować, określ na wstępie jaką część swoich pieniędzy chcesz wystawić na ryzyko, a jaką zamierzasz ulokować bezpiecznie. Zmienność wartości Twojej inwestycji jest nieunikniona. Nie będzie ona jednak tak dokuczliwa, jeśli założona wcześniej część Twojego kapitału pozostanie bezpieczna i będzie zawsze dostępna bez strat na jej wartości. Ta bezpieczna część to Twoja poduszka bezpieczeństwa lub oszczędności na planowane w niedługim okresie wydatki. Inwestycje z kolei to środki ulokowane na dłuższy czas z myślą o innym celu np. dodatku do emerytury czy zapewnieniu środków dla dzieci w bliżej nieokreślonej przyszłości. Ta część pieniędzy będzie objęta potencjalnie większą szansą na zysk, ale także ryzykiem straty. To ryzyko jest indywidualne dla każdego.

 

Krok 2

Odpowiedz sobie na pytanie jakim jesteś inwestorem?
Określ swoje potrzeby związane z inwestycją. Powinieneś wiedzieć na jak długi okres możesz odłożyć środki. Jest to o tyle ważne, że im dłuższy będzie to czas, tym bardziej zwiększy się możliwość podjęcia przez Ciebie ryzyka. Wynika to z faktu zmniejszania się prawdopodobieństwa poniesienia straty wraz z wydłużaniem czasu trwania inwestycji w akcje. Warto w tym miejscu wspomnieć, że co do zasady nie powinieneś tutaj uwzględniać możliwych do pojawienia się nagłych wydatków. Te bowiem zawsze mogą się pojawić i najlepiej, jakbyś pokrywał je z bezpiecznie ulokowanych oszczędności, a nie inwestycji. Inwestycje powinny mieć bowiem z góry zaplanowany okres trwania i ich wcześniejsze zakończenie, choć oczywiście możliwe, może wiązać się ze stratą wynikającą z gorszej koniunktury na rynku kapitałowym. Innym czynnikiem, od którego zależy możliwość podjęcia ryzyka jest wartość planowanej inwestycji w relacji do całego Twojego majątku. Jeżeli planowana inwestycja stanowi jedynie niewielką część Twojego kapitału, to możesz sobie pozwolić na większe ryzyko. Inaczej byłoby w przypadku, gdyby wartość inwestycji była duża. Wówczas ryzyko powinno być mniejsze, by tak dużą część Twojego majątku nie wystawić na ryzyko straty.

Dwa wspominane wyżej czynniki określają możliwość podjęcia ryzyka. Jednak ważna też jest Twoja indywidualna skłonność do podjęcia ryzyka. Chodzi o to, jaką maksymalną stratę w okresie jednego roku, jesteś w stanie zaakceptować. Im będzie ona większa, tym najprawdopodobniej większe zyski osiągniesz w całym okresie inwestycji. Wynika to z nierozerwalnej relacji zysku do ryzyka, czyli większy zysk wiąże się z większym poziomem ryzyka. Ważne, abyś poprawnie określił poziom akceptacji dla ryzyka, ponieważ kiedy straty (a te są nieodzowną częścią inwestowania) są większe od poziomu z jakim czujesz się dobrze, najprawdopodobniej podejmiesz błędne decyzje inwestycyjne.

 

 

Krok 3

Zbuduj modelowy portfel w oparciu o klasy aktywów
Kolejny krok związany jest z określeniem struktury budowanego portfela aktywów. Tu pod uwagę weź określone powyżej potrzeby i założenia. Im więcej ryzyka możesz i chcesz podjąć w inwestycjach, tym większą część budowanego portfela stanowić mogą akcje. Z kolei przy mniejszej akceptacji bądź możliwości podjęcia ryzyka, zwiększaj udział mniej ryzykownych obligacji.

W tym kroku pamiętaj o dywersyfikacji. Jeżeli ustalisz już udział akcji, to nie ograniczaj się tylko do jednego ich rodzaju, np. polskich. Warto daną klasę podzielić na pewne podgrupy. Przykładowo: polskie akcje składać się będą z sektora spółek dużych, ale także tych mniejszych. Z kolei akcje zagraniczne możesz podzielić ze względu na obszar geograficzny, czyli uwzględnić w swoim portfelu akcje europejskie, amerykańskie czy z szerszego obszaru krajów rozwijających się. Podobnie zresztą w przypadku bezpieczniejszych obligacji możesz dobrać pewne ich grupy. Nie zapominaj także o innych klasach aktywów takich jak np. surowce, spośród których klasą samą dla siebie jest złoto. Jest ono dobrym uzupełnieniem portfela ponieważ często zachowuje się inaczej niż akcje i obligacje. Będzie pewnym czynnikiem stabilizującym wynik Twojego portfela w długim okresie.

 

Krok 4

Dobierz odpowiednie fundusze oraz określ moment ich kupna
Gdy już ustalisz modelowy skład portfela, możesz zacząć wybierać odpowiednie fundusze. Dzięki nim zainwestujesz swoje środki w określoną klasę aktywów. W ramach jednej klasy nie musisz się ograniczyć tylko do jednego funduszu. Równie dobrze możesz dobrać dwa bądź nawet trzy, co dodatkowo zwiększy dywersyfikację. Oczywiście warto abyś w swych działaniach zachował umiar i nie kierował środków do kilkudziesięciu różnych funduszy. Im jednak więcej środków przeznaczysz na inwestycję i pokryjesz wszystkie klasy aktywów, tym więcej funduszy możesz rozważyć w portfelu. Przy ich wyborze możesz kierować się kartami funduszy, różnymi rankingami bądź historycznymi wynikami. Pamiętaj jednak, że to już przeszłość i nie jest ona gwarancją podobnego zachowania w przyszłości, ale zawsze warto zapoznać ze wszystkimi materiałami informacyjnym

Po wybraniu funduszy powinieneś jeszcze zdecydować o sposobie kupna ich jednostek. Co do zasady masz tutaj dwie możliwości. Pierwsza i najprostsza to jednorazowy zakup, czyli od razu budujesz docelowy portfel złożony z wybranych funduszy. Druga metoda polega na początkowym zakupie jednostek tylko bezpieczniejszych funduszy. Z kolei zakup jednostek bardziej ryzykownych funduszy rozkładasz w czasie. Na przykład każdego miesiąca kupujesz jedynie ich część. Dzięki temu zabiegowi uśredniasz cenę zakupu i chronisz się przed kupnem na przysłowiowej „górce”. W tym podejściu docelową strukturę portfela budujesz stopniowo. To niejako domyślne podejście przy systematycznym inwestowaniu stałych, miesięcznych kwot. Pamiętaj także o specyfice wybranego produktu tj. o różnicy pomiędzy funduszami inwestycyjnymi a Ubezpieczeniowymi Funduszami Kapitałowymi (UFK). 

 

Krok 5

Monitoruj inwestycję zgodnie z założonym wcześniej planem
Wydawać się może, że wykonałeś już wszystkie kroki, ale to nie jest prawda. Swoją inwestycję powinieneś monitorować i dokonywać ewentualnych zmian zgodnie z założonym wcześniej planem. Ułóż taki plan wcześniej, żebyś nie był zaskoczony nagłymi zmianami na rynku i nie podejmował pochopnych ruchów pod wpływem emocji. Te są często złym doradcą. Załóż zatem z góry co zrobisz gdy ryzykowana część Twojego portfela zacznie tracić na wartości. Masz kilka przykładowych opcji.

Zgodnie ze strategią „kup i trzymaj” możesz nic nie robić. Inne podejście wiąże się z aktywnym zarządzaniem inwestycją. Określ z góry warunki, w których dokonujesz konkretnych zmian w portfelu. Na przykład – przy spadku wyceny jednostek funduszu o 15% pozbywasz się go z portfela. Takie podejście jednak zakłada, że monitorujesz zachowanie funduszu i aktywnie podchodzisz do inwestycji.

Możesz też przyjąć inną strategię polegającą na tzw. „rebalancingu”. Co to oznacza? Wybierasz sobie pewien stały okres czasu, nie częstszy niż kwartalny i nie rzadszy niż roczny. Zgodnie z założonym harmonogramem sprawdzasz stan inwestycji i jednocześnie sprzedajesz część jednostek tych funduszy, których ceny wzrosły i przez to ich udział w portfelu zwiększył się ponad ten założony w trzecim kroku. Za uzyskane w ten sposób środki dokupujesz jednostki funduszy, których udział w portfelu spadł poniżej założonego na wstępie. W ten sposób struktura Twojego portfela oraz jego ryzyko wraca do założonego na początku modelowego poziomu. To jednocześnie pewien rodzaj pasywnego zarządzania, gdyż przez sprzedaż części jednostek funduszy, które dobrze się zachowują, realizujesz dostarczony przez nie zysk. Za ten zysk dokupujesz tańsze jednostki innych funduszy, czyli kupujesz je za cenę atrakcyjniejszą z długoterminowego punktu widzenia.

Strategii jest więc wiele i warto już na wstępie określić własną. W ten sposób nie będziesz zaskoczony zmianami na rynku, które są stałą częścią inwestycyjnej rzeczywistości. Ważne żebyś wiedział jak postępować, gdy nastroje na parkietach będą fatalne, czy w innym scenariuszu, gdy będą wyśmienite. Chodzi o to, by ewentualne zmiany w składzie portfela były podyktowane zaplanowanymi wcześniej kalkulacjami, a nie na szybko podejmowanymi emocjonalnymi decyzjami. Tych z pespektywy czasu możesz żałować, gdyż ograniczą możliwy do osiągnięcia zysk z inwestycji.

Jeżeli dobrze przejdziesz przedstawione powyżej kroki, to Twoja inwestycja powinna odpowiadać Twoim potrzebom i powinieneś dobrze się z nią czuć. Jeżeli dodatkowo konsekwentnie będziesz realizować założony na wstępie plan, to w dłuższym okresie powinieneś być także zadowolony z efektów w postaci zysków z inwestycji. Jednocześnie musisz pamiętać, że nawet poprawne zastosowanie powyższego planu nie daje gwarancji sukcesu, a jedynie zwiększa jego prawdopodobieństwo i że bez względu na to jak starannie przygotujesz inwestycje nie wyeliminujesz całkowicie ryzyka straty. 


Słownik początkującego inwestora

Akcje

Rodzaj papierów wartościowych, który daje prawo jego posiadaczowi (akcjonariuszowi) do udziału w spółce akcyjnej, która go wyemitowała. Akcje zalicza się do papierów wartościowych o wysokim ryzyku inwestycyjnym.


Obligacje

Rodzaj papierów wartościowych, w których emitent stwierdza, że jest dłużnikiem obligatariusza i zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia w określonym terminie.

Inwestowanie w obligację wiąże się z niższym ryzykiem niż w przypadku akcji, ale także potencjalnie niższym zyskiem.


Bessa

Długotrwały trend spadkowy cen papierów wartościowych lub towarów notowanych na giełdzie papierów wartościowych. Symbolizuje ją niedźwiedź, co jest związane ze stosowaną przez niego metodą ataku – uderzeniem łapą z góry na dół (czyli spadek). Przeciwieństwem bessy jest hossa, czyli długoterminowy trend wzrostu cen.


Deflacja

Utrzymujący się spadek przeciętnego poziomu cen, który z czasem powoduje, że tę samą ilość pieniędzy można zakupić więcej dóbr.


Dywersyfikacja

Zróżnicowanie składu portfela inwestycyjnego, dzięki któremu zredukowane jest ryzyko straty na całej inwestycji. Inwestując w jednostki o różnym poziomie ryzyka, zwiększasz szansę na zrekompensowanie ewentualnych spadków zyskami w innej części portfela.


Dywidenda

Wypracowany przez spółkę zysk, który zgodnie z decyzją Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy zostanie wypłacony akcjonariuszom. Dywidenda jest wypłacana tym akcjonariuszom, którzy posiadają akcje danej spółki w dniu przyjętym jako dzień ustalenia prawa do dywidendy.


Podatek „Belki”

Podatek od zysków kapitałowych, zwany w ten sposób od nazwiska byłego ministra finansów, który podatek wprowadził. Wysokość podatku wynosi 19% i nalicza się go od zysków wypracowanych na lokatach, akcjach, obligacjach, funduszach inwestycyjnych itp.


Hossa

Długotrwały trend wzrostowy cen papierów wartościowych lub towarów notowanych na giełdzie. Symbolizuje ją byk, co jest związane ze stosowaną przez niego metodą ataku – uderzeniem rogami z dołu do góry (czyli wzrost). Przeciwieństwem hossy jest bessa czyli długoterminowy trend spadku cen.


Inflacja

Utrzymujący się wzrost przeciętnego poziomu cen, który z czasem powoduje, że tę samą ilość pieniędzy można zakupić mniej dóbr.


Cykl koniunkturalny

Polega na występowaniu wahań koniunkturalnych w powtarzających się kilkuletnich okresach. Klasyczne cykle koniunkturalne można podzielić na 4 fazy: Rozkwit, Kryzys, Depresja, Ożywienie.


Parasol funduszy

To fundusz z wydzielonymi, zarządzanymi oddzielnie subfunduszami. Zwykle pod jednym parasolem znajdują się zarówno bardziej bezpieczne, jak i bardziej agresywne i ryzykowne subfundusze, pomiędzy którymi inwestor może dokonywać zmian w zależności od koniunktury na rynku. Wymierną korzyścią z inwestycji w subfundusze znajdujące się pod jednym parasolem jest możliwość dokonywania zmian pomiędzy funduszami, bez konieczności uiszczenia podatku. W przypadku tradycyjnej inwestycji w fundusz, podatek należy uiścić przy każdej konwersji środków. W przypadku parasola subfunduszy podatek uiszcza się dopiero po zakończeniu inwestycji.


Ryzyko inwestycyjne

Każdy, kto podejmuje działania inwestycyjne jest narażony na pewne ryzyko. W zależności od doboru instrumentów finansowych to ryzyko, na które się zgadza jest większe lub mniejsze. W przypadku inwestycji trzeba zawsze liczyć się z tym, że osiągnięty zysk może różnić się od zakładanej stopy zwrotu. Poznaj, z jakim ryzykiem mogą wiązać się inwestycje i podejmij decyzję, jaki poziom jesteś w stanie zaakceptować.

  • Ryzyko rynkowe
  • Ryzyko kredytowe
  • Ryzyko rozliczenia
  • Ryzyko płynności
  • Ryzyko walutowe
  • Ryzyko związane z przechowywaniem aktywów
  • Ryzyko związane z koncentracją aktywów lub rynków

WIBID (Warsaw Interbank Offer Bid Rate)

Stopa procentowa, jaką banki zapłacą za środki przyjęte w depozyt od innych banków banki dla określonych okresów. Wskaźnik WIBID stanowi popularny benchmark dla funduszy rynku pieniężnego.


WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate)

Stopa procentowa, po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom. Można rozróżniać stopę WIBOR w zależności od okresu pożyczki np. 1M, 3M, 6M. Wskaźnik WIBOR jest podstawą wyznaczania oprocentowania dla większości kredytów udzielanych przez banki.


Jak oceniasz
serwis axa.pl?